Voyages Saigon, Inc.
     Café Espresso
   Salade Espresso
           salade espresso

 

 

Bà Carlson Kim Chu, bút danh Thiên Hương C.K.H., là một trong những khách hàng quư mến Voyages Saigon một cách đặc biệt. Bà là một Phật-tử, một người thích đọc sách, mê du-lịch, và là một cây bút nghiệp dư rất khả ái.
Đầu mùa hè năm 2001, bà gọi điện thoại và hỏi tôi có tổ chức Tour đi Tây Tạng không, nhưng năm ấy Voyages Saigon không có Tour đi Tây Tạng vào mùa Hè. Thật đáng tiếc, v́ chúng tôi đành để mất một người khách như bà. Mùa hè năm nay bà đến gặp chúng tôi và ghi tên vào Tour du-lịch thăm Nga và các nước Bắc Âu sẽ khởi hành vào giữa tháng 8. Bà cho biết vào mùa hè cách đây 2 năm cuối cùng bà đă tham gia vào một nhóm du-lịch nhỏ đi thăm Nepal và Tây Tạng, chuyến đi rất nhiều kỷ niệm lư thú, và dĩ nhiên là có nhiều chuyện để kể. Và bà đă kể lại những chuyện ấy trong thiên-kư-sự dưới đây mà bà đặt tên một cách giản dị là “Hành hương Nepal và Tây Tạng”.
Được sự đồng ư của tác giả Thiên Hương C.K.H., chúng tôi chia thiên-kư-sự này ra thành nhiều đoạn và đăng lên SALADE EsPRESSO làm nhiều trang nối tiếp nhau. Dưới mỗi đoạn sẽ có một vài tấm ảnh chụp chọn lọc mà tác giả cũng chính là Carlson Kim Chu – Thiên Hương C.K.H.
Xin giới thiệu với độc giả của SALADE EsPRESSO “Hành hương Nepal và Tây Tạng”.
Trần Chính.
(California, Jun 27, 2003)


HÀNH HƯƠNG NEPAL và TÂY TẠNG

PHẦN MỘT

1. BA NGÀY ĐẦU: KATHMANDU
Tôi rời phi trường Los Angeles sáng ngày 01 tháng 6, bay mất 20 tiếng và phải nghỉ một đêm tại Bangkok. Sáng hôm sau, trong buổi ăn sáng trước khi lên phi cơ, tôi đă thấy báo chí Bangkok đăng tin trên trang nhất vụ cả hoàng gia Nepal bị thảm sát. Tuy vậy cuộc hành tŕnh vẫn tiếp tục. Tôi giữ ghế bên phải khi bay vào Kathmandu để được thấy ngọn núi Everest từ trên phi cơ khi nh́n qua cửa sổ. Từ xa tắp, ngọn núi Everest trắng xóa nhú lên giữa vầng mây cũng một màu trắng, như một bánh kem sữa mà người bán bánh vắt nhô lên. Giữa cái bánh h́nh tháp 3 góc, mây lăng đăng như sương đang tan dần; một phần của dăy Hy Mă Lạp Sơn hiện ra một đoạn trước khi mất hút.
Bước xuống phi trường Kathmandu lúc 10 giờ sáng ngày 03 tháng 6, thủ tục giấy nhập nội ghi là hành hương, và phải đóng 45 đô la. Đón ở phi truờng có ông Glen là người trưởng đoàn, một người đại diện hăng du lịch Nepal tên Prabeen và Maria, con gái của ông Glen. Có thêm bà Lynn đến từ trước một tuần cũng sẽ nhập vào đoàn chúng tôi gồm có tám người. Khí hậu nhiệt đới nóng ẩm, đường phố đông đúc xe hơi, xe gắng máy, xe kéo, xe đạp. Người đi bộ qua lại tứ phía. Có đoạn không có đèn chỉ đường th́ cảnh sát đứng giữa đường huưt c̣i choi chói, tiếng c̣i xe, tiếng xe gắn máy nổ ṛn ră, tiếng xe thắng trên đường, tiếng xôn xao của khách bộ hành tạo nên một thứ âm thanh rộn ràng vui vui, trong không khí nóng hầm.
Từ Bangkok đến thủ đô Kathmandu mất gần 4 giờ đồng hồ bay. Vị trí xứ Nepal nằm ôm dọc theo dăy Hy Mă Lạp Sơn, mà ngọn cao nhất là ngọn Kailash. Nepal là quốc gia có nhiều núi cao nhất thế giới, đất nước nằm như chiếc vơng giữa hai cường quốc: tây và nam giáp Ấn Độ, bắc giáp Tây Tạng nay thuộc Trung Quốc. Tôn giáo chính là Ấn Độ giáo (đạo Hindu) và Phật giáo. Năm 1950 mới thật sự mở cửa đón nhận sự giao lưu với thế giới bên ngoài. Không có nguồn tài nguyên thiên nhiên thiết yếu nào để xuất cảng, ngoài thủ công nghệ dệt thảm, tơ lụa, đồ đồng và đồ gốm, nên nguời Việt Nam chúng ta ít biết đến đất nước này. C̣n đối với du khách đến từ các nước Âu và Mỹ th́ họ chỉ có 3 mục đích: một là nghiên cứu lịch sử Phật giáo, hai là hành hương, ba là v́ môn thể thao leo núi. Nhóm người đến Nepal v́ mục đích thứ ba muốn tạo thành tích, chiến thắng thiên nhiên để cắm ngọn cờ của quốc gia ḿnh trên đỉnh của ngọn Everest (ngọn núi cao nhất thế giới).
V́ chuyến đi có tính cách hành hương hơn là một cuộc du lịch nên chúng tôi không ở khách sạn 5 sao mà ở một khách sạn không sang lắm với những tiện nghi về vệ sinh cũng tương đối, nhân viên th́ ân cần và thân thiện như người trong gia đ́nh. Khách sạn Vaishali ở vào nơi thị tứ, tuy không nằm trên một đại lộ. Loanh quanh những con đường vừa hẹp lại vừa ngắn, chỉ độ 100 thước là đă quẹo ngoặt qua đường khác; cửa hiệu th́ san sát, bầy hàng đầy kín cả ra vỉa hè. Trên đường phố chúng tôi thấy rất ít xe hơi, mà lại nhiều xe gắn máy và xe đạp, hay lưa thưa vài chiếc xe kéo chạy ngược chạy xuôi đủ chiều mời gọi khách du lịch.
Sau khi nhận pḥng vào khoảng 2 giờ trưa, tất cả chúng tôi đều nao nức muốn ra phố. Mọi người đều đồng ư đến tiệm bán sách trước v́ chúng tôi ai cũng là con mọt sách, nhất là những quyển sách về Mật-tông được xuất bản bên ngoài nước Mỹ. Lynn là người đă đi hành hương theo lối này 7 lần nên rất thông thạo, bà ta đưa chúng tôi đến tiệm sách Pilgrim House chỉ khoảng 3 phút đi bộ. Pilgrim House có đủ loại sách xuất bản từ mọi quốc gia, nhất là những loại sách về Phật giáo in từ Anh, Đức, Ấn Độ và Trung Hoa. Có cả những tranh thangka, vẽ trên lụa hoặc gấm đủ mọi màu sắc, mới có cũ có, sản phẩm của Nepal để làm kỷ niệm, và có riêng một pḥng bán đủ mọi loại hàng tơ lụa, khăn lụa hay khăn len lông cừu, hoặc áo gối, khăn trải bàn dệt pha trộn nhiều màu sắc rất mỹ thuật, giá cả th́ không rẻ, có lẽ họ nghĩ khách du lịch không ngại tiêu tiền mua quà kỷ niệm.
Khoảng nửa giờ sau chúng tôi rủ nhau sang quán nước bên kia đường để giải khát. Chưa qua hết đoạn đường th́ có tiếng reo ḥ ầm ĩ và tiếng động cơ rầm rầm: một đoàn có đến hàng trăm xe gắn máy do các thanh niên đầu cạo trọc lái, tay giương cao bức ảnh vua Nepal thật lớn (người mới bị giết tối hôm qua) và miệng hô hào những ǵ tôi không hiểu. Liền lúc đó tất cả các cửa hàng đóng cửa thật nhanh. C̣n đang ngơ ngác th́ có người kéo chúng tôi vào trong tiệm và đóng vội cửa lại, dặn đợi đoàn xe đi qua hăy ra v́ rất nguy hiểm. Và sau đó họ cho hay là có lệnh giới nghiêm vừa được ban hành. Chúng tôi vội vă trở về khách sạn, và thấy các nhân viên đang xúm lại cùng xem đài CNN. Trên màn ảnh truyền h́nh là h́nh ảnh của các cuộc biểu t́nh đang nổi lên ở khắp nơi, và đă có hai thanh niên bị bắn trước Hoàng Cung. Lúc ấy vào khoảng 4 giờ chiều. Tuy hơi lo nhưng tôi không rơ tầm quan trọng của sự việc, hơn nữa cứ nghĩ ḿnh là khách hành hương th́ đâu có dính dáng ǵ đến việc chính trị ở xứ người. Nên chỉ nửa giờ sau bọn chúng tôi người th́ rủ bạn chơi cờ black gammon, người th́ đọc sách. Riêng tôi và cô bạn th́ về pḥng soạn hành lư. Từ cửa sổ pḥng nh́n xuống đường, cổng sắt của khách sạn đóng kín, người giữ an ninh đứng chận ngang cửa. Ngày mùa hè tối đến chậm nên lúc bấy giờ đă hơn 4 giờ chiều mà trời hăy c̣n nắng, vậy mà bên ngoài đường xá vắng tanh, các cửa hàng th́ đóng im ỉm, khiến tôi chạnh nhớ đến Đà Lạt ngày nào cũng từng có thời như vậy.
Theo đài CNN th́ trong bữa cơm tối ngày thứ Sáu (tức sáng sớm cùng ngày ở Mỹ) thái tử Dipendra (sinh năm 1971) có thái độ bất măn đối với mẹ ông là hoàng hậu Aishwarya v́ bà không chấp nhận người mà ông muốn chọn làm vợ là ái nữ của một nhà cựu ngoại giao Ấn Độ. Thái tử Dipendra bèn tuyên bố là ông đă kín đáo làm lễ cưới với người yêu, v́ vậy hoàng hậu nổi giận buộc ông phải kư giấy nhường ngôi lại cho người em trai. Thái tử bỏ bữa ăn đi về pḥng, một lúc sau th́ trở lại với khẩu súng trường tự động và bắn chết cả hoàng tộc gồm có vua Birendra (1945-2001) cha ông, hoàng hậu Aishwarya (1949-2001) mẹ ông, công chúa Shruti em gái ông (24 tuổi, đă lập gia đ́nh và có hai con gái), và hoàng tử Nirayan em trai ông (22 tuổi). Những người khác trong Hoàng-tộc cùng bị giết là công chúa Sharada và công chúa Shanti, hai người chị của vua Birendra, Kumar Khadgar Bikram Shah chồng của công chúa Sharada và công chúa Jayanti Shah, người cô ruột của vua. Hai người bị trọng thương là Gorakh Bikram chồng của công chúa Shruti và Komal Shah, vợ người em trai của vua Birendra. Triều đại Shah ở Nepal đă thống nhất lănh thổ quốc gia vốn trước kia bị phân chia theo các bộ tộc, và lập nên Vương Quốc Nepal từ năm 1742 đến nay.


2. TIỂU SỬ VUA BIRENDRA

Xin kể qua tiểu sử và các công tŕnh của nhà vua vừa quá cố Birendra, hậu duệ của ḍng họ Shah. Ông tổ chín đời của ḍng họ này đă thống nhất các bộ lạc vốn chia rẽ và xung đột triền miên với nhau thành quốc gia Nepal từ thế kỷ thứ 18. Birendra sinh ngày 28 tháng 12 năm 1945. Lên ngôi tháng 01 năm 1972 sau cái chết đột ngột của vua cha là Mahendra. Birendra thừa hưởng một triều đại được xem như là một thể chế hùng mạnh: vua cha Mahendra trước đó đă cai trị đất nước một cách chuyên chế, các đảng phái chính trị vốn rất chia rẽ bị cấm hoạt động và nhân quyền bị ngược đăi. Birendra là vị quân vương đầu tiên của xứ Nepal đi du học ở nước ngoài: ông đă học tại trường St. Joseph ở Darjeeling (Ấn-Độ), sau đó theo học 5 năm tại trường Eton nổi tiếng của Anh Quốc. Năm 1967 ông vào học tại trường Đại-học Tokyo, nhưng mùa thu cùng năm ấy ông chuyển sang học môn Kinh tế-Chính trị tại trường Đại-học Harvard (Hoa Kỳ). Vua Birendra đi công du rất nhiều nơi ở Châu Mỹ, Châu Âu, Châu Á và Châu Phi, nhờ vậy mà ông đă có dịp gặp gỡ những nhà lănh đạo lăo thành của nhiều quốc gia. Ông c̣n là người yêu chuộng và sưu tầm nghệ thuật. Ông sáng lập Viện Hàn Lâm Hoàng Gia Nepal (Royal Nepal Academy), và khuyến khích sự phát triển của cả hai trường phái mỹ thuật cổ truyền và hiện đại trên đất nước ông.
Năm 1980, các nhóm đấu tranh đ̣i dân chủ tăng cường các hoạt động của họ trên chính trường Nepal, và năm 1990 đă xẩy ra những bạo động kéo dài hàng tháng khiến vua Birenda cuối cùng phải nhượng bộ đối với các khuynh hướng đ̣i hỏi sự ra đời của một Hiến-pháp dân chủ. Cuối cùng nhà vua đă ban hành Hiến-pháp mới cho một nền quân chủ lập hiến. Vua Birendra vẫn đứng đầu Nhà Nước, nhưng trao thực quyền lại cho một Chính Phủ do phe dân chủ bầu ra, đứng đầu là thủ tướng.
Vua Birendra chú tâm đến các kế hoạch phát triển kinh tế nhằm giảm bớt t́nh trạng đói nghèo trên đất nước của ông, bởi v́ Nepal – nằm dưới chân dăy núi Hy Mă Lạp Sơn, với 22 triệu dân, lại bị đóng khung giữa hai cường quốc là Ấn-Độ và Tây-Tạng (tức Trung-Hoa) – là một trong những quốc gia nghèo nhất trên thế giới. Mọi nguồn năng lượng và nhiên liệu đều phải nhập từ Ấn-Độ ở phía Nam. Năm 1975, vua Birendra tuyên bố Nepal là một “Khu vực Ḥa b́nh” nhằm tranh thủ nguồn viện trợ của 116 quốc gia, trong đó có Hoa Kỳ, Pháp, Anh, Nhật và một số nước Á-Châu, Nam mỹ và Phi Châu. Biến cố bất ngờ vừa xẩy ra đă cướp đi của xứ Nepal và người dân Nepal một nhà lănh đạo được yêu kính nhất, và có lẽ cũng là ông vua có đầu óc cấp tiến và thức thời nhất trong ṿng 200 năm trở lại đây. Nếu so sánh t́nh trạng đất nước vào năm 1972 là năm vua Birendra lên cầm quyền với t́nh trạng của Nepal ngày hôm nay th́ ngành kỹ nghệ và giáo dục đă bước đi một bước rất xa và có tính chất cách mạng. Dân Nepal luôn luôn ngưỡng phục tư tưởng thần tốc đi trước thời đại của nhà vua, nên rất tôn kính ông.


3. GLEN MULLIN

V́ lệnh giới nghiêm ban hành th́nh ĺnh nên nhân viên khách sạn làm ca buổi sáng không về được, c̣n các nhân viên làm ca buổi chiều lẫn nhóm lo về cơm nước th́ lại không đến được, cho nên bữa cơm có hơi luộm thuộm. Tuy thế chúng tôi vẫn cho “típ” các nhân viên phục vụ một cách hậu hĩ, v́ Glen bảo là họ đang rất buồn v́ vừa mất đi một v́ vua mà họ yêu kính, cho nên ư của chúng tôi cũng muốn an ủi họ.
Glen Mullin là người hướng dẫn viên và cũng là người trưởng đoàn. Glen sang học đạo Phật theo phái Mật-tông ở Dharamsala từ năm 20 tuổi, ông nói và viết thông thạo các thứ tiếng Tây Tạng, Ấn Độ, Nepal, và tiếng Pháp. Ông dịch rất nhiều sách từ Tạng ngữ về cuộc đời của các vị Lạt-ma đă chứng đắc và những phương pháp thiền tập. Glen là hội viên của Thư Viện Tây Tạng, chuyên làm công việc khảo cứu, sưu tầm và phiên dịch. Từ năm 1972 đến năm 1984, ông sống trong vùng Hy Mă Lạp Sơn, và ở đó ông đă học Phật giáo Mật-tông với một số vị cao tăng Tây Tạng. Glen thường xuyên thuyết tŕnh về Mật-tông tại hội quán “Tibet House” ở New York (Hoa Kỳ). Quyển sách mới nhất của ông là quyển “Đức Đạt-lai Lạt-ma đời thứ 14” (“The Fourteen Dalai Lama”).


4. ĐÁM MA HOÀNG GIA

Xong bữa cơm tối mọi người lại theo dơi đám ma vua Birendra. Theo truyền thống đạo Hindu, người chết phải được hỏa thiêu ngay trong ṿng 24 giờ. Dưới ánh nắng hoàng hôn, tuy có lệnh giới nghiêm, hàng trăm ngàn người xếp hàng hai bên đường để dâng hoa, vẫy tay tiễn biệt, và vỗ tay nhịp nhàng để tỏ ḷng tôn kính đối với nhà vua và hoàng gia quá cố.
Theo lễ nghi quốc táng của Nepal và đạo Hindu (Ấn Độ giáo), nhà vua mặc áo hoàng bào thêu chỉ vàng và được đặt nằm trên chiếc kiệu bằng tre phủ đầy hoa sặc sỡ đủ màu. Kiệu của nhà vua được đặt trên vai người dẫn đầu là một vị Brahmin (tên gọi giáo chủ của đạo Hindu), hai bên có tất cả 8 nhà sư Hindu cùng khiêng kiệu. Đi trước kiệu là tiểu đoàn kỵ binh ngồi trên lưng ngựa và mặc quân phục đỏ, đội mũ rộng vành. Các nhà sư vừa đi vừa rải hoa và đốt trầm hương dọc theo lối đi. Sau kiệu của nhà vua đến kiệu của hoàng hậu bằng đồng chạm trổ, là loại kiệu dành riêng cho những người con dâu của hoàng tộc. Tối hôm nay chiếc kiệu ấy mang xác của vị hoàng hậu thường được mô tả là có sắc đẹp như trong thần thoại. Xác của hai vị công chúa và hoàng tử trẻ th́ được đặt nằm trên hai chiếc kiệu đi theo sau. Hàng trăm quân lính đi thành hai hàng, cầm súng dài với mũi súng chúi xuống, cánh tay quấn vải trắng để tang. Đám đông giận dữ ném đá vào xe thủ tướng, đ̣i ông phải từ chức. Khi xe của ông dừng lại trên cầu trước khi vào đền th́ bị ném đá như mưa vỡ cả kính xe; nhóm lính cận vệ phải bắn vào đám biểu t́nh làm vài người bị thương. Hoàng thân Gyanendra (em trai vua Birendra) buồn bă đi sau mặc toàn màu trắng, dấu hiệu của người trong hoàng tộc. Những người khác trong hoàng tộc trên đầu đều quấn khăn màu vàng có thêu chữ “Rama” là tên gọi cao quí theo đạo Hindu. Đám tang đi qua Hoàng Cung và tiến về phía đền Pashuptinath trên ḍng sông Bagmati. Thi thể của hoàng gia Nepal được hỏa thiêu trên một bệ đá xây bên cạnh con sông, và tro được đổ ngay xuống ḷng sông; nói là con sông nhưng thật ra do nó nằm ở cuối nguồn nên nước rất cạn và đục ngừ, trông giống như một con rạch. Hoàng tử Gyanendra, em trai của nhà vua quá cố, là người duy nhất trong hoàng tộc may mắn sống sót, nhờ ông đang nghỉ mát ở xa thủ đô Kathmandu khi xẩy ra thảm kịch.


5. NGÀY THỨ TƯ: CHÙA SWAYAMBHUNATH

Sáng nay chúng tôi đi thăm chùa cũng đồng thời là lăng mộ Bodhnath và Swayambhunath.
Bodhnath đă có từ xa xưa, c̣n Swayambhunath th́ có từ 2500 năm nay, nằm trên đồi cao về phía tây-nam của thủ đô Kathmandu, và nh́n xuống thành phố. Đối với Phật giáo Nepal th́ hai nơi này được xem là hai thánh tích thiêng liêng và lâu đời nhất ở Châu Á. Dân Tây Tạng ai cũng ao ước được đến viếng hai ngôi chùa này ít nhất một lần trong đời. Người địa phương c̣n gọi là “đền khỉ”, v́ có đến hàng trăm con khỉ sống chung quanh chùa và lăng mộ. Chúng tôi được dặn là không được mang theo bánh kẹo hay thức ăn ǵ trong túi xách, bởi v́ khỉ sẽ đánh mùi và đến quấy phá. Xe bỏ chúng tôi dưới chân đồi; để đến cổng chính của chùa chúng tôi phải đi men theo một bức tường dài có chạm trổ, và gắn liền san sát theo vách tường là những chiếc ống bằng đồng ở giửa có trục xoay để ống có thể xoay tṛn, tượng trưng cho bánh xe luân hồi. Mặt ngoài của ống chạm câu chú theo Tạng ngữ “Om Mani Padme Hum” (xin tạm dịch “kim cương trong đóa sen”). Men theo sườn đồi ở nhiều đoạn nổi lên vô số những tảng đá lớn nhỏ đủ loại, mặt đá tṛn và trơn nhẵn như những cái chậu nằm úp miên man theo triền đồi. Trên mặt đá cũng khắc câu chú, mỗi chữ được sơn một màu khác nhau. Khi đi ṿng theo chân đồi, tôi cũng bắt chước những khách hành hương địa phương lấy tay đẩy cho những chiếc ống đồng xoay tṛn và cầu nguyện.
Trên con đường ṿng theo đồi tụ tập những kẻ ăn xin. Có những người già đen đủi nhăn nheo, không thể nào đoán được tuổi của họ qua thân h́nh cằn cỗi và co rúm lại dưới tấm bạt che nắng, tuy lúc này trời đang mưa lất phất. Đôi mắt của họ mệt mỏi, như bằng chứng của cả một cuộc đời cơ cực nghèo khổ. Thảm hại hơn nữa là những em bé lớn nhất khoảng 5 hay tuổi 6, nhỏ th́ khoảng 2 hay 3 tuổi chạy la liệt khắp nơi để bám theo khách du lịch và xin bố thí. Vậy mà chúng tôi không dám bố thí v́ đă được dặn ḍ là không nên bố thí cho những kẻ ăn xin, bởi v́ họ sẽ c̣n ùa lại đông hơn và sẽ gây nhiều khó khăn cho du khách. Tuy vậy tôi không làm sao ngăn được ḷng thương cảm đối với những người nghèo khổ ấy.
Như tôi đă viết ở đoạn trước, Ấn Độ giáo là tôn giáo chính của người Nepal nên họ không giết ḅ mà cũng không nuôi ḅ. Trên các đường phố thỉnh thoảng chúng tôi nh́n thấy vài ba con ḅ vô chủ gầy c̣m đang lục t́m thức ăn trong mấy đống rác. Cách đó không xa một khách hành hương người Tây Tạng chân mang đôi giầy vải cũ kỹ, quần áo như lâu ngày không được giặt, đầu hướng về phía chùa, đang thành khẩn lạy phủ phục theo kiểu Tây Tạng. Lạy kiểu Tây Tạng tức là giơ hai tay chắp vào nhau đưa lên quá đầu rồi khom người qú xuống, hai bàn tay được bọc bằng hai miếng da đặt úp xuống mặt đường, xong nhoài người tới phía trước nằm úp sát trên mặt đường, rồi lại duỗi hai cánh tay ra thẳng quá đầu, mặt th́ sấp xuống, xong lại đứng lên bước ngang 3 bước và lại lập lại cách lạy phủ phục như tôi vừa mô tả. Lối lạy này là lối vừa lạy vừa di chuyển theo chiều ngang v́ chân đồi chạy thành ṿng tṛn khép kín phía dưới chùa. C̣n có kiểu lạy cũng như thế nhưng thay v́ bước ngang th́ lại bước tới trước 3 bước, và khi hai cánh tay duỗi ra quá đầu th́ người lạy đặt một viên đá nhỏ ngay nơi bàn tay úp xuống mặt đường. Khi đứng dậy người ấy sẽ bước đến chỗ đặt viên đá và tiếp tục lạy phủ phục. Các bạn cứ làm thử sẽ thấy là không phải dễ, v́ chỉ lạy như thế độ 10 lần, hoặc là các bạn sẽ chóng mặt, sẽ thở hổn hển v́ mệt, hoặc sẽ đau mỏi khắp cơ thể, dẩu rằng phải biết cách hít thở theo mỗi cử động lên xuống khi lạy! Mật-tông tin rằng lạy 10 ngàn lạy đầu tiên trong một thời gian ngắn là để sám hối, sau đó th́ không cần đếm nữa mà cứ tiếp tục lạy, được càng nhiều càng tốt. Khi buông hết thân thể nằm sát xuống mặt đất là buông xả cái ngă, cầu khẩn sám hối cho mọi tội lỗi mà ta đă gây ra dù cố ư hay do vô t́nh từ nhiều kiếp trước cho tới kiếp này, mong thoát được ra khỏi cơi vô minh để mà giải thoát.
Phải trèo hơn 500 bậc thang để lên tới chùa, tôi không nhớ là đă dừng lại nghỉ chân mấy lần, và khi lên đến nơi tôi mới hiểu hết ư nghĩa của câu “mệt đứt thở”! Dọc theo những bậc thang là những ngôi tháp kim-tĩnh đồ sộ nhiều màu sắc, được xây theo kiểu truyền thống Phật giáo. Tầng trên cùng của tháp sơn màu trắng tượng trưng cho sự tinh khiết của kim cương. Mười ba sợi giây vàng từ chơm tháp rủ tḥng xuống quanh ngọn tháp. Tầng thứ nh́ có bốn mặt quay về bốn phía, mỗi phía đều có h́nh vẽ đôi mắt thiền của Đức Phật đang nh́n xuống. Nghệ thuật vẽ thật sống động. Đôi mắt c̣n tượng trưng cho mười điều Phật dạy trong kinh Hoa Nghiêm. Ở Nepal tất cả các chùa chiền và lăng mộ đều có h́nh vẽ đôi mắt Phật như thế. Swayambhunath là một công tŕnh kiến trúc quí giá của nhân loại, h́nh dáng kiến trúc của nó tượng trưng cho hoa sen Mạn-đà-la, một h́nh tượng vốn đă tồn tại từ lâu đời trong thung lũng Kathmandu. Trên đỉnh đồi là ngôi chùa và một bảo tàng viện nho nhỏ, với một quầy bán những món quà kỷ niệm: tôi mua một chiếc ṿng đeo cổ bằng bạc chạm trổ rất tinh vi và mỹ thuật. Xin nhớ là mua sắm ở bất cứ hàng quán nào bạn cũng phải trả giá, nhất là khi bị mấy chú nhỏ chạy theo gạ bán những ṿng đeo tay hay giây đeo cổ th́ lại càng phải trả giá cho kỹ kẻo mà mua hớ. Ngay cả trong trường hợp v́ ḷng từ bi mà bằng ḷng mua hàng theo giá bố thí th́ đúng ra giá vẫn rất rẻ, v́ một đô-la đổi được đến 72 rupees.
Theo huyền thoại th́ ban đầu thung lũng Kathmandu là một cái hồ lớn. Có bậc hiền tăng tên Mansjuri từ Trung Hoa đến Nepal, ông nh́n thấy ở giữa hồ hiện ra h́nh ảnh Đức Phật ngồi trên đóa sen nở ánh sáng rực rỡ. Sau khi thiền định nhiều ngày, ông dùng kiếm pháp chém ngang cạnh bờ hồ tạo thành con sông Bagmati; nước hồ chảy hết vào sông khiến hồ cạn đi tạo thành thung lũng Kathmandu, nơi xây dựng thủ đô Kathmandu hiện nay. Ngôi đền Ấn Độ giáo Pashuptinath đă được dựng lên ở gần cuối con sông Bagmati, là nơi hỏa thiêu người chết rồi đổ tro xuống sông theo truyền thống Ấn Độ giáo.
Chúng tôi định đi viếng lăng mộ Boudhanath sau khi rời nơi đây, nhưng từ trên đồi cao chúng tôi nghe thấy văng vẳng ở dưới phố tiếng reo ḥ của những người biểu t́nh. Có tin là khách sạn gọi đoàn chúng tôi trở về gấp, v́ đường trở lại khách sạn phải đi qua trước Hoàng Cung và nhà thương của quân đội, từ nơi đó người ta sắp sửa cử hành đám tang của thái tử Dipendra, hiện giờ đă được xem như là quốc vương kế vị vua cha Birendra. Tuy thái tử giết cha nhưng do ḷng thương mến đối với hoàng gia nên dân chúng Nepal vẫn không tin rằng điều ấy đă xẩy ra mà cho là vua Birendra và hoàng tộc bị sát hại do một âm mưu của các đảng phái chính trị muốn xóa bỏ chế độ quân chủ ở Nepal. Cho nên mặc dù thái tử đă giết cha mẹ và những người thân thuộc v́ t́nh yêu của ông không được chấp nhận, người dân Nepal – xuất phát từ đạo lư thờ kính cha mẹ của đạo Phật và cả đạo Hindu – vẫn không muốn tin rằng điều ấy là có thật, và báo chí cũng như dân chúng chỉ nói đến vụ án mạng vào ngày đầu tiên khi nó mới xẩy ra, sau đó hoàn toàn không đả động ǵ đến chuyện ấy nữa mà quay sang quy tội cho đội vệ binh của Hoàng Cung đă không bảo vệ hoàng gia. Dân chúng phản đối thủ tướng, và đổ ra đường biểu t́nh đ̣i chính phủ phải điều tra tường tận vụ việc, sau đó lại đ̣i thủ tướng phải từ chức. Chúng tôi vội vă quay về khách sạn cho kịp lệnh giới nghiêm lại vừa mới được ban hành. Nhưng xe của chúng tôi vừa ra đến đường cái th́ đă thấy những thanh niên đầu cạo trọc chỉ để lại một nhúm tóc nhỏ sau gáy – theo phong tục để tang vua – túa ra từ khắp nơi, tay cầm gậy gộc la hét và hăm hở định làm điều ǵ đó; tôi không hiểu họ muốn ǵ v́ không nghe được tiếng địa phương. Xe chạy thêm chưa được bao xa th́ bị đám thanh niên chặn lại, đập rầm rầm vào thành xe và bắt xe phải trở đầu. Xe quay lui chưa được một quăng th́ lại bị một nhóm thanh niên khác hùng hổ bắt xe trở đầu lần nữa. Mọi người trong xe ngồi im phăng phắc, ai cũng để lộ nét mặt vừa lo sợ vừa ṭ ṃ. Anh tài xế là dân địa phương vốn thông thạo đường sá bèn lái luôn vào một đường hẻm, chạy loanh quoanh một lúc, cuối cùng chạy đến những con đường hẹp hơn, dân chúng bản xứ đang họp chợ tràn lan ra cả ḷng đường nên xe lớn không vào được, anh phải thả chúng tôi xuống xe để đi bộ. Chúng tôi đi ḷng ṿng trên mặt đường lởm chởm đá và đất bùn, rác và nước cống không lấy ǵ làm sạch sẽ lắm, nhưng anh tour guide người Nepal th́ chỉ nghĩ đến chuyện làm sao đưa được đoàn chúng tôi về đến khách sạn an toàn. Khách sạn Vaishali nằm trên một khúc quanh khuất với con đường chính, không cách xa Hoàng Cung bao nhiêu, có thể đi bộ đến cũng được. Các cửa tiệm đóng im ỉm, chỉ c̣n một tiệm độc nhất mở cửa là tiệm “Internet Store”, nơi có trang bị rất nhiều máy computer và khách du lịch đang xếp hàng dài để chờ đến lượt ḿnh gửi e-mail về nước cho người thân. Giá cả sử dụng Internet cũng phải chăng, mỗi phút là 20 rupees (một đô-la đổi được 72 rupees). Bởi v́ hăy c̣n sớm cho nên khi ngồi vào trước máy computer rồi th́ không ai vội vàng nữa, do đó mà người đứng xếp hàng càng lúc càng dài. Tôi không kiên nhẫn nổi nên đành bỏ về khách sạn.
Lại bị “cấm cung” bất đắc dĩ! Chúng tôi bèn cùng với đám nhân viên khách sạn ngồi xem truyền h́nh. Đài CNN đưa tin với đầu đề “Ba ngày có ba vua”. Chính quyền Nepal không mời các nhà ngoại giao đến chứng kiến giây phút cuối cùng khi người ta quyết định rút giây trợ sinh ra khỏi thái tử tức vua Dipendra, và cả lễ hỏa táng của ông sáng hôm nay. Trong lúc vua Dipendra đang trong t́nh trạng mê man th́ chú ruột của ông là hoàng thân Gyanendra nhiếp chính. Như tôi đă kể ở phần trên, khi thảm kịch xảy ra th́ hoàng thân Gyanendra đang nghỉ mát ở biệt điện mùa đông Pokhara trong khu rừng già phía nam vùng Chitwan. Đài CNN cũng trực tiếp truyền h́nh lễ đăng quang của vua Gyanendra Bir Bikhram Shah (sinh năm 1947, là em trai vua Birendra, người độc nhất trong hoàng tộc c̣n sống sót, nếu không th́ bà mẹ kế của vua Birendra là thái hậu Ratma Rajva Laxmi Deve Shah, 73 tuổi, sẽ nối ngôi). Theo truyền thống ở Nepal, không thể để đất nước không có vua dù chỉ một ngày.
Bữa cơm tối hôm nay cũng vẫn những món có vị cà-ri. Thức ăn Nepal giống như các món ăn Ấn-Độ, món nào cũng nêm nếm cà-ri. Nhưng chúng tôi người nào cũng ăn uống ngon lành, có lẽ v́ mệt do phải leo nhiều bậc thang sáng hôm nay, bên cạnh đó là sự căng thẳng hồi hộp trước những diễn biến thời cuộc ở xứ người. Thật là đến nằm mơ cũng không thể nào ngờ được rằng ḿnh đang có mặt và chứng kiến một biến cố lịch sử ở một đất nước mà văn minh phương Tây vẫn chưa thâm nhập vào sâu đậm, một xă hội c̣n xem nặng các giá trị luân lư cổ truyền, dân chúng vẫn xem vua là một thứ h́nh tượng bất khả xâm phạm, một xă hội vốn thấm nhuần đạo lư của hai tôn giáo lớn – là đạo Hindu và Phật giáo – răn dậy người dân phải thờ kính vua và tuyệt đối vâng lời các bậc cha mẹ.
Sáng hôm sau, các báo The Kathmandu Post, The Raising Nepal, Space Time Today, và Nepal time đều đồng loạt đăng những lời chia buồn kèm theo những tấm h́nh của vua Birendra hoặc của cả hoàng gia, song song với những lời chúc mừng vua mới Gyanendra nhân dịp lễ đăng quang, có kèm theo h́nh của nhà vua đội vương miện. Dân Nepal được lệnh để tang vua Birendra 5 ngày, nên nhiều cửa hiệu buôn bán đóng cửa.
May quá, ngày mai chúng tôi sẽ lên đường đi Tây Tạng, không c̣n lo t́nh trạng bị cầm chân một chỗ như ngày hôm nay nữa!

THIÊN HƯƠNG C.K.H.

Quảng trường Bhaktapur ở trong ḷng thủ đô Kathmandu

Những tảng đá chạm khắc câu chú “Om Mani Padme Hum”

Nơi ngày hôm trước vừa hỏa táng hoàng tộc Nepal, bên con sông thiêng Bagmati

Tiểu thư xinh đẹp con gái nhà quyền quí đi chợ, có cô thị nữ theo hầu

[xin đọc tiếp phần hai, bài “Tây Tạng 1”]

 

 

salade espresso
destinations
hot news
 

Copyright©2009VoyagesSaigonInc. All rights reserved